Onderbreking

Onderbreking

Ondoorgrondelijk, zo zou je de wereld kunnen noemen. En toch is juist dit wat mensen al die eeuwen hebben geprobeerd: de wereld doorgronden. In de hoop om tot de essentie te komen onderbreken we voortdurend de chaotische stroom van onze waarnemingen, breken deze op in causaliteiten en definities. We ruilen zogezegd de wereld zoals we die zien in voor een wereld waarvan we hopen dat zij aan de waarneming ten grondslag ligt. Maar wat houden we dan over? En hoeveel van het leven zelf is daarin nog te herkennen?

Bestaat de werkelijkheid enkel uit een warboel aan losse indrukken waarin het niet meer dan noodzakelijk is om er door middel van hard nadenken en ordenen een structuur in aan te brengen, om hier vervolgens van te zeggen dat dit de échte werkelijkheid is, fundamenteler dan de chaos die je in eerste instantie hebt waargenomen? Of is juist dat wat wij als een chaos zien in werkelijkheid een eenheid op zich, die door het denken, redeneren, categoriseren, conceptualiseren wordt doorbroken en versplinterd?

Afbeelding

Uitvlucht

Icarus vliegt – de verwondering tegemoet! Want zoals men tegenwoordig – helaas – behoorlijk terughoudend is in het neerzetten van mooie gebouwen, niet alleen uit gierigheid maar vooral ook uit angst dat een gebouw wel eens lelijk gevonden zou kunnen worden, zo vlakken de meeste mensen hun belevingswereld af uit vrees om op te vallen, ze schaven alle karakteristieke aspecten glad. Zo verruilen ze hun eigen wereld, rijk aan schoonheid en betekenis, voor een grauw niemandsland waar iedereen bij elkaar lijkt te horen, en waar iedereen, door het over exact dezelfde dingen te hebben, elkaar lijkt te leren kennen. Maar dit is slechts een oppervlakte, want hoeveel van deze dingen dringen er echt door tot de diepere lagen van het leven? En is het mogelijk om de ander echt te leren kennen in een wereld waar iedereen zichzelf niet is?

En dus vliegt Icarus uit, weg van dit labyrint der nietszeggendheid, op zoek naar een wereld van echtheid en eigenheid. Op weg naar een werkelijkheid die er eigenlijk altijd is geweest om ons heen, maar waar niemand bij stil durft te staan, uit gebrek aan geduld en uit angst voor het oneigene. De vlucht is zwaar en vol met risico’s, en met een grote onzekerheid: wat zullen we daarboven aantreffen?

De verwondering – en elkaar.

Gestrand

Twee ogen, kleurloos
Starend naar de horizon
een smalle lijn
Een onzichtbare grens tussen vliegen en lopen

Dood en leven is niet ver weg
noch dichtbij
Gebeurtenissen uit mijn verbeelding dansen voorbij
Zouden ze weten,
dat ze voortkwamen
uit gedachtes
van mij

Koud zand, kleurloos
Een bruisende sensatie
de beelden spoelen weg
Spontaan is de realisatie van de tijd
Net zoals het zout in de zee
zo verspreid
Mijn gedachtes ineens gevangen in de golven

Vanaf nu vaar ik voor eeuwig mee
In het tijdloze
van de zee

Gestrand

Afbeelding

Internal – het gewonde prototype


oil on canvas, 2014. Getoond in 2016 maart tot juni: Solo-expositie Op Hodenpijl ‘Van schoonheid tot ongemak’ en solo-expositie DOOR, ‘From prototype to freedom’.

‘Als kunstenaar heb ik altijd de drang gehad naar vervulling en verbinding. Deze drang zorgde ervoor dat ik dacht dat ik niet gelukkig hoefde te zijn in onze maatschappij en de daarbij horende vanzelfsprekende tevredenheid met het dagelijks leven. Hoe kon ik weten dat wat ik voelde een onderdeel was van een immense soort van buiten-je-hoofd-denken. Niet noodzakelijkerwijs gekaderd door wereldbeelden of medemensen die mij uit deze toestand konden halen. Ik wist dat er meer te weten viel. Intuïtieve wetenschap overviel mij in een heldere gedachte. Ik was mijn hartslag en mijn hersenen geworden. Ik voelde de structuren van de samenleving en ik werd er één mee. Ik werd de bomen en de bliksem. Voor milliseconden voelde ik me totaal begrepen. Er volgde een enorme stilte.’
– 2015

Bovenstaande quote komt voort uit de tijd van een van mijn eerste exposities. Het was mijn eerste solo-expositie en dus een belangrijk punt in mijn ontwikkeling als kunstenaar. Het zaadje voor de serie werd geplant tijdens mijn laatste jaar op de middelbare school. Het was in dat jaar dat de realisatie kwam dat ik volledig ‘leeg was geleerd.’ Er kon letterlijk niks meer bij. Ik moest een balans zien te vinden tussen persoonlijke ontwikkeling en het uitpluizen van wat mijn aandeel zou kunnen worden in de maatschappij. Echter voelde ik mij langzaam maar zeker steeds verder wegzakken in een soort ‘dwangbuis.’ Ik werd in de eerste instantie een kennisproduct. Mijn persoonlijke ontwikkeling begon achter te lopen en dat veranderde de waarde van de kennis die ik opdeed. De kennis die ik moest opdoen werd een toepasbaar product en veranderde in iets wat zijn doel voorbijging. Er moest meer komen zodat er meer vooruitgang kwam. Meer toepasbaarheid. De context verloor. De kennis werd leeg zonder mijn intuïtieve kant om de kennis een context te geven. Wat is echt belangrijk? Het streven naar vooruitgang werd voor mij een energie opzuigend gat zonder verbreding en verdieping.

T. Erug in de Tijd & M. Elancholia
Verwerken kost tijd en geld
Een les die ik leer
Keer op keer
Dat een doel vergankelijk is
Geld kost het, omdat ik geen tijd krijg om te denken
Nadenken is een verbod en tijd is geld
Neem ik die tijd wel, betaal ik de prijs
Het is een dwangbuis
Verdwaald in een loze wereld
Vastgehouden door zwaartekracht en geconsumeerd door zuurstof
Zo slijt ik door de dagen
Angst maakt je zo vatbaar voor het leven
– 2015

Ik besloot om mij een tijdje toe te leggen op de praktische kant van leren zodat ik wat rust zou krijgen in mijn hoofd. Ik ging naar de kunstacademie zodat ik een mezelf kon ‘ontscholen’. Uiteindelijk ontstond zo mijn eerste schilderijenserie ‘de prototypes’.

Na het eerste jaar stopte ik op de kunstacademie omdat ik voelde dat ik een andere input nodig had voor mijn werk. Ik ging filosofie studeren en de serie ontwikkelde verder vanuit mijn toenemende moeite om te blijven functioneren in ons (onderwijs)systeem.

Nu is het belangrijk te vermelden dat ik niet alleen maar kritiek heb op hoe onze maatschappij en in dit geval met name ons onderwijs in elkaar steekt. Het is vooralsnog een zeer persoonlijke ervaring geweest. Eentje die ik in mijn omgeving vaker voorbij hoor komen. En daardoor begon ik op onderzoek uit te gaan. Willen wij van dit soort gevoelens leren is het denk ik belangrijk om onze persoonlijke ervaringen te delen. Dit brengt mij in ieder geval meer geluk en misschien anderen ook. Onze productiviteit is een tijdje de zingeving voorbijgegaan, en dit kunnen wij nu weer oppakken.

In rust
Als mijn hoofd gaat rennen
wil mijn lichaam erachteraan

Maar wat nou
als mijn hoofd wegrent
en ik het laat verdwalen

Zou het dan weer thuis komen?
Zou het vanzelf weer stil gaan staan?
Zou het omkijken en zeggen
Dit ben ik
Hier kom ik vandaan
– april 2017

Uiteindelijk wil ik door middel van mijn kunst laten zien dat je vrij kan zijn in onze maatschappij. Dat we intuïtief kunnen weten en leren hoe wij onszelf kunnen ontwikkelen naar een gezonde en gelukkige mentale staat van zijn. Ondanks of misschien juist door de druk van de prestatiemaatschappij.

‘Meta-denken is gedachten hebben buiten je lichaam. Deze gedachten voeden zich met de inventaris van de hersenen. Het is een eenzame ervaring, niet te verwarren met een prangend verlangen naar vrijheid. Eenzaam omdat het lijkt alsof de meeste mensen dit soort ervaringen niet zullen hebben. Het is het begrijpen van de intuïtieve delen van je hersenen. De delen die aansluiten bij de natuur en je lichaam. Deze volledigheid kan je een ‘spiritueel-achtige’ ervaring geven. Het is een complexe emotie.

Zoals met alles wat complex is, is het echter bereikbaar door middel van voelen. Door het te verkennen, te proeven, te voeden en vooral te ervaren. Zorg ervoor dat je emoties net zo vrij zijn als je verbeeldingskracht.’